.

3 maja

Matko Chrystusowa

              Ilustracją do tego tytułu są niezliczone wizerunki Maryi: figury, płaskorzeźby, obrazy, mozaiki i witraże, a nawet najmniejsze obrazki, skrzętnie poukładane między kartkami modlitewników. Często była i jest ukazywana wspólnie z Synem – Chrystusem. Pochyla się nad Nim przy żłóbku, z Józefem ofiarowuje Go w świątyni, towarzyszy Mu na weselu w Kanie Galilejskiej i podczas głoszenia Królestwa Bożego, wreszcie stoi pod krzyżem i trzyma na łonie Jego martwe ciało.

            Wobec mnogości wszystkich przedstawień trudno wskazać najbardziej popularne. Z pewnością powszechnie obecnym w naszych kościołach i domach jest wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej. W tym typie ikony Maryja trzyma na ręku małego Jezusa unoszącego prawą rękę w geście błogosławieństwa – sama wskazuje prawicą na Niego. To „Hodegetria”, czyli „Przewodniczka” lub „Wskazująca drogę”, w tłumaczeniu z greki na język polski. Nazwa wzięła się nie tylko od układu postaci. Ma źródło w Konstantynopolu, gdzie od V wieku taki wizerunek eksponowano w świątyni położonej blisko portu, stąd popularnej w gronie przewodników podróżnych. Obraz z Jasnej Góry sytuuje się jako jedno z niezwykle wielu podobnych dzieł rozsianych po całym świecie, poczynając od chrześcijańskiego Wschodu. Legendarnego prekursora upatruje się w osobie Łukasza Ewangelisty. Inni autorzy pozostają zupełnie anonimowi. Nie brakowało ich na pewno w XV i XVI stuleciu, gdy powstało wiele obrazów „Przewodniczki”. Z uwagi na wzajemne podobieństwo zyskały miano „Hodegetrii krakowskich”, gdyż prawdopodobnie powstały w pracowniach malarskich działających w cieniu Wawelu lub pod wpływem ich aktywności. W tej grupie historycy sztuki wymieniają wizerunki maryjne z dziesiątek polskich miast i wiosek – między innymi z sanktuariów w Opolu, Rychwałdzie koło Żywca, Płokach nieopodal Chrzanowa lub Kętach. W samym Krakowie takie obrazy można znaleźć w kościele świętych Piotra i Pawła, kościele Świętego Krzyża i u sióstr Norbertanek na Salwatorze. Są też inne, późniejsze niż gotyckie, malowane na desce, płótnie lub ścianie. Niezależnie od materiału czy epoki, tak samo bliskie sercom czcicieli Matki Bożej.

            Portrety Maryi, na których unosi Ona rękę ku Synowi, są przypomnieniem właściwego kierunku dla naszych słów, uczynków i decyzji. Powinny być one podejmowane w więzi z Panem. W malarskich wyobrażeniach Hodegetrii siedzące Dzieciątko Jezus trzyma księgę Ewangelii. Niech to będzie wskazówka dla nas, podziwiających nieraz piękne dzieła sakralnej sztuki, aby nasze życie czynić jeszcze piękniejszym dzięki obcowaniu ze Słowem Bożym.

Matko Chrystusowa, módl się za nami.       

 

 

Pobierz

Top

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce Polityka cookies. Akceptuje polityke cookies z tej strony To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information